Facebook

Twitter

YouTube

ul. Floriańska 10, 63-700 Krotoszyn, infolinia: (62) 725 32 34 (35)
 logoniepodlegla
 oferty pracy

kleszzc

Kleszcze występują w miejscach porośniętych trawą lub krzewami. Zarośla stanowią bowiem idealne miejsce oczekiwania na swoją „ofiarę”. Spacerując po lesie, łące lub parku czy wypoczywając na rzeką albo jeziorem jesteśmy narażeni na spotkanie kleszcza.

Gdy temperatury w ciągu doby przekroczą 5-7°C i jest wilgotno kleszcze rozpoczynają swoją aktywność sezonową. Począwszy od marca po przebudzeniu ze snu zimowego muszą znaleźć żywiciela. Pierwszy szczyt aktywności sezonowej przypada na marzec-czerwiec, drugi zaś przypada we wrześniu. Aktywność kleszczy kończy się z chwila obniżenia średnia temperatura powietrza poniżej 5-7°C co zazwyczaj w Polsce przypada w październiku i listopadzie. Sezon aktywności może być zaburzony poprzez anomalie występujące w przyrodzie, kleszcza można spotkać nawet w grudniu, gdy temperatury dobowe przekroczą 5-7°C.

Ryzyko kontaktu z kleszczem można ograniczyć poprzez:

  • właściwe ubranie - wybierając jasną odzież szybciej i łatwiej dostrzeżesz kleszcza, natomiast zakładając bluzę z długim rękawem lub kurtkę, długie spodnie (nogawki należy wpuścić do skarpetek), zakryte buty oraz kapelusz lub czapkę utrudnisz pasożytom dostęp do skóry.
  • stosowanie repelentów (preparaty odstraszające) zgodnie z zaleceniami producenta nie należy wydłużać odstępów czasu pomiędzy ich stosowaniem, ponieważ ochrona staje się wtedy nieskuteczna.

Zwykle nie czuć ukąszenia przez kleszcza, gdyż posiadają one w swojej ślinie specjalne substancje znieczulające, dlatego też:

  • po wizycie w lesie lub innym miejscu bytowania kleszczy należy dokładne obejrzeć całe ciało (także w zagłębieniach ciała, np. za uszami czy w zgięciach kolan)
  • wstępne oględziny należy zrobić jeszcze przed wejściem do domu, ponieważ kleszcze przyniesione w ubraniu do domu potrafią przeżyć w pomieszczeniach wiele miesięcy, następnie należy obejrzeć dokładnie również zakryte części ciała, w tym również przejrzeć włosy u dzieci, po zauważeniu kleszcza, należy jak najszybciej go usunąć.

Jak usunąć kleszcza? 

Kleszcze usuwamy wyłącznie mechanicznie przy pomocy pęsety lub odpowiednich przyrządów do usuwania kleszczy. Zabieg ten wykonujemy niezwłocznie po zauważeniu kleszcza, aby zminimalizować ryzyko zakażenia. Wyciągając kleszcza chwytamy go, jak najbliżej skóry, za przednią część ciała i pewnym ruchem pociągamy ku górze, należy jak najmniej przy nim manipulować lub zgniatać. 
Ranę po ukąszeniu dokładnie oczyszczamy środkiem dezynfekującym. nie należy smarować kleszcza żadną substancją, aby nie zwiększać ryzyka zakażenia.
Jeśli usunięcie kleszcza sprawia trudności lub nie mamy w tym wprawy, należy zwrócić się o pomoc do lekarza.

Miejsce po ukąszeniu obserwujemy przez kilkanaście dni, zwracamy również uwagę na ogólne samopoczucie. Jeżeli pojawią się niepokojące objawy tj. osłabienie, ból głowy, gorączka, ból mięśni lub pierścieniowate zaczerwienienie skóry wokół ukąszenia należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem.

Pamiętaj!

Jak najwcześniejsze usunięcie kleszcza znacząco zmniejsza ryzyko ewentualnego zakażenia. Ocenia się, że nawet jeśli kleszcz był zakażony to w przypadku usunięcia go ze skóry do 12 godzin od momentu ukąszenia – liczba krętków boreliozy, która przedostanie się do organizmu człowieka będzie zbyt mała, aby spowodować zakażenie.

Kleszcze groźne dla zdrowia

Choroby przenoszone przez kleszcze są ważnym i narastającym problemem epidemiologicznym i klinicznym na świecie i w Polsce. Do zachorowań najczęściej rozpoznawanych w Polsce należą borelioza oraz kleszczowe zapalenie mózgu.

Zakażenie boreliozą w pierwszej fazie przebiega bezobjawowo. Widoczne objawy w postaci okrągłego lub owalnego rumienia o czerwonym zabarwieniu mogą pojawić się w ciągu kilku tygodni od ugryzienia. Objawy te są niebolesne, zmieniające się wraz z upływem czasu aż do całkowitego zniknięcia. Zakażeniu towarzyszyć mogą również objawy grypopodobne oraz senność czy zaburzenia równowagi.

Każde podejrzenie zakażenia należy skonsultować z lekarzem. Boreliozę leczy się terapią antybiotykową wyłącznie pod kontrolą specjalisty. Jeżeli u chorego nie występuje typowy rumień wędrujący rozpoznanie boreliozy wykonuje się poprzez badanie krwi.

Kleszczowe zapalenie mózgu może przebiegać bezobjawowo, łagodnie lub ciężko prowadząc do kalectwa, a nawet śmierci. Objawy kleszczowego zapalenia mózgu występują dwuetapowo: w pierwszych tygodniach od ugryzienia mogą pojawić się objawy przypominające grypę (gorączka, bóle mięśni). Po kilku dniach od ustąpienia pierwszych symptomów dolegliwości wracają, dodatkowo towarzyszyć im mogą jeszcze inne tj. nudności, utrata przytomności czy zespół zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych.

Zabezpieczeniem przed kleszczowym zapaleniem mózgu jest szczepienie, które uodparnia nasz organizm na tę chorobę. Warto je wykonać zimą lub wczesną wiosną, przed pierwszym wzrostem aktywności kleszczy.


Źródło:
https://gis.gov.pl/zdrowie/uwaga-kleszcze-to-powazne-zagrozenie-dla-naszego-zdrowia-przepis-gis-na-bezpieczne-wakacje/
https://gis.gov.pl/zdrowie/kleszcze-jak-sie-przed-nimi-chronic/


 

Kleszczowe zapalenie mózgu to ostra choroba wirusowa, która często wiąże się z powikłaniami neurologicznymi. Źródłem infekcji może być ukąszenie przez zakażonego kleszcza, poprzez spożycie niepasteryzowanego mleka zakażonego zwierzęcia lub znacznie rzadziej poprzez transfuzję krwi lub przeszczep narządu od osoby w fazie wiremii. Okres inkubacji choroby wynosi od 7 do 14 dni. W pierwszej fazie, zakażenie przebiega bezobjawowo lub wywołuje objawy podobne do grypy. U części osób zakażonych, po 7-14 dniach dochodzi do zajęcia ośrodkowego układu nerwowego. Może dojść do zapalenia rdzenia kręgowego, zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych lub zapalenie mózgu i opon mózgowo-rdzeniowych. U 35%–58% chorych z zajęciem ośrodkowego układu nerwowego dochodzi do trwałych powikłań neurologicznych, a u ok. 1/100 chorych zakażenie kończy się zgonem.

Pamiętaj, że:

  • Nie da się łatwo uchronić przed ukąszeniami kleszczy i nie da się przewidzieć czy dany kleszcz przenosi wirusa,
  • Szczepienie jest obecnie jedynym skutecznym sposobem uchronienia się przed tą ciężką chorobą i jej powikłaniami,
  • Żeby utrzymać ochronę przed zakażeniem konieczne jest przyjęcie 3 dawek szczepienia pierwotnego oraz dawkę przypominającą co 3-5 lat.

W Polsce liczbę zachorowań na kleszczowe zapalenie mózgu szacuje się na 150 do ponad 250 przypadków rocznie. Najwięcej zachorowań obserwuje się w rejonach północno-wschodniej Polski (do 80% zakażeń w danym roku). Sezonowość zachorowań wiąże się z dwoma okresami aktywności kleszczy: dominującym – wiosenno-letnim i słabszym – jesiennym. Na świecie odnotowuje się rocznie ponad 10,000 zachorowań na kleszczowe zapalenie mózgu, głównie w północno-wschodnich oraz środkowych regionach Europy oraz w północnych regionach Azji.


Źródło: szczepienia.pzh.gov.pl/szczepionki/kleszczowe-zapalenie-mozgu/


Najpewniejszym sposobem zabezpieczenia się jest szczepienie ochronne zalecane szczególnie osobom przebywającym na terenach o nasilonym występowaniu tej choroby, tj.:

  • ludziom zatrudnionym przy eksploatacji lasu,
  • stacjonującemu wojsku,
  • funkcjonariuszom straży pożarnej i granicznej,
  • rolnikom,
  • młodzieży odbywającej praktyki,
  • turystom i uczestnikom obozów i kolonii.

Decyzję o szczepieniu należy każdorazowo skonsultować z lekarzem. Należy także pamiętać, że szczepienie to nie chroni przed innymi chorobami odkleszczowymi, takimi jak np. borelioza.

Tabela 1. Sytuacja epidemiologiczna w zakresie kleszczowego zapalenia mózgu (opracowanie Oddział Epidemiologii Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Poznaniu)

tab1

Wykres 1. Sytuacja epidemiologiczna w zakresie kleszczowego zapalenia mózgu. (opracowanie Oddział Epidemiologii Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Poznaniu).

 wyk1


Źródło: wsse-poznan.pl/menu-strony/oddzialy/oddzial-epidemiologii/choroby-zakazne


W Polsce w okresie od 01.01.-15.03.2019r. stwierdzono 15 zachorowań na kleszczowe zapalenie mózgu (dane z PZH).

W powiecie gnieźnieńskim w 2018r. oraz w okresie od 01.01.2019r. do 15.03.2019r. nie odnotowano zachorowań na kleszczowe zapalenie mózgu (dane z PZH).

Borelioza z Lyme

Jest wieloukładową chorobą zakaźną, wywołaną przez bakterie – Borrelia burgdorferi. Jest to najczęściej występująca choroba przenoszona przez kleszcze w Ameryce Północnej, w Europie i Azji.

Do zakażenie człowieka dochodzi na skutek ukłucia przez zakażonego kleszcza. Jest on przenosicielem (wektorem) zarazka – pobierając krew zakażonego zwierzęcia, głównie drobnych gryzoni, zwierząt dzikich i ptaków, sam ulega zakażeniu, a następnie żerując, przekazuje krętki swojemu żywicielowi – np. człowiekowi.
Po 7-10 dniach od ukłucia przez zakażonego kleszcza pojawia się w tym miejscu zmiana skórna, która następnie (w okresie nawet do kilku tygodni) powiększa się, tworząc czerwoną lub sinoczerwoną plamę – tzw. rumień wędrujący.

rumien

Jest to najbardziej typowy z objawów boreliozy, występujący we wstępnej fazie choroby. Szacuje się, że występuje u 40-50 % chorych. Miejscowej zmianie skórnej towarzyszą często objawy uogólnione, takie jak: zmęczenie, ból mięśni, gorączka, ból głowy, sztywność karku. Brak rozpoczęcia leczenia może prowadzić w konsekwencji do wystąpienia fazy późnej (bawet po kilku latach od ukłucia) obejmującej m.in.: zapalenia opon mózgowo – rdzeniowych oraz mózgu, zapalenia nerwów, zapalenia stawów lub zaburzenia rytmu pracy serca.
Leczenie obejmuje podawanie antybiotyków przez min. 3-4 tygodnie.
Przebycie zakażenia nie daje trwałej odporności i nie chroni przed ponownym zakażeniem. Nie ma dostępnej szczepionki przeciwko tej chorobie.

Borelioza od roku 1996 roku podlega w Polsce obowiązkowi zgłaszania i rejestracji.
W pierwszym roku zanotowano 751 przypadków tej choroby i od tego momentu liczba rejestrowanych zachorowań systematycznie wzrasta.

 Tabela 2. Sytuacja epidemiologiczna w zakresie boreliozy. (opracowanie Oddział Epidemiologii Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Poznaniu)

tab2

 Wykres 2.Zapadalność na boreliozę w Wielkopolsce na tle Polski w latach 2010-2018 (opracowanie Oddział Epidemiologii Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Poznaniu)

wyk2

Należy również pamiętać, iż kleszcze będące wektorami krętków Borrelia burgdorferi mogą jednocześnie przenosić inne zarazki chorobotwórcze dla człowieka.


Źródło: wsse-poznan.pl/menu-strony/oddzialy/oddzial-epidemiologii/choroby-zakazne


W Polsce w okresie od 01.01.-15.03.2019r. stwierdzono 2477 zachorowań na boreliozę.(dane z PZH).

Tabela 3. Zachorowania na boreliozę w powiecie gnieźnieńskim w 2018r. (opracowania własne PSSE Gniezno)

tab3

Zapadalność na boreliozę w powiecie gnieźnieńskim w 2017 r. wynosiła 13,8, a w 2018r. 15,8.

Tabela 4. Zachorowania na boreliozę w powiecie gnieźnieńskim od 1.01.- 15.03. 2019r. (opracowania własne PSSE Gniezno)

 tab4

Laboratorium Mikrobiologii i Parazytologii WSSE w Poznaniu wykonuje badania w kierunku boreliozy i kleszczowego zapalenia mózgu. Badania te są akredytowane.
Zgodnie z rekomendacjami Konsultanta Krajowego w dziedzinie chorób zakażnych w celu potwierdzenia objawów klinicznych boreliozy należy wykonać następujące badania:

  1. Etap badania-badanie metodą ELISA stwierdzenie przeciwciał w klasie IgM i IgG.
  2. Etap badania ?wynik dodatni lub wątpliwy musi być potwierdzony testem Western blot.

 UWAGA !!
Badania kleszczy Laboratorium nie wykonuje, ponieważ badanie kleszcza usuniętego ze skóry pacjenta (poszukiwanie w nim DNA Borelia burgdorferii ) NIE MOŻE BYĆ UZNAWANA JAKO METODA DIAGNOSTYCZNA !
Badanie kleszczy na obecność Borelia burgdorferii wykonuje Centrum Badań DNA Sp. z o.o.ul. Inflancka 25, 61-132 Poznań (z: Oddział Epidemiologii Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Poznaniu


Źródło: wsse-poznan.pl/menu-strony/oddzialy/oddzial-epidemiologii/choroby-zakazne


Materiały do pobrania:

Ulotka - Uwaga Kleszcze! Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego – Państwowy Zakład Higieny Zakład Epidemiologii https://wsseopole.pis.gov.pl/plikijednostki/wsseopole/userfiles/Uwaga%20kleszcze!%20-%20ulotka%20PZH.pdf

Ulotka – Sezon na kleszcza gis.gov.pl/wp-content/uploads/2018/04/Kleszcze-ulotka.pdf

 Filmik Uważaj na kleszcze! https://gis.gov.pl/zdrowie/kleszcze-jak-sie-przed-nimi-chronic/

LATO - SEZON ZAKAŻEŃ I ZATRUĆ POKARMOWYCH

 

 

Zatrucia i zakażenia pokarmowe to ostre i gwałtowne dolegliwości żołądkowo-jelitowe objawiające się zwykle biegunką, wymiotami, bólami brzucha, nudnościami, bólami głowy, gorączką. Występują w stosunkowo krótkim czasie po spożyciu żywności lub płynów skażonych drobnoustrojami (bakterie, wirusy, pasożyty) szerzącymi się drogą pokarmową, ich toksynami.

Największą liczbę zatruć odnotowujemy w okresie, od maja do września, kiedy następuje wzrost ilości organizowanych imprez okolicznościowych. Na częstsze występowanie zatruć pokarmowych w tym okresie wpływ ma wyższa temperatura, która sprzyja szybkiemu rozwojowi bakterii, skracając okres przydatności potraw do spożycia. Szczególnie niebezpieczne są potrawy przygotowywane na bazie surowych jaj, mięsa, zwłaszcza drobiowego oraz przetworów mlecznych.

Wśród miejsc spożycia potraw, gdzie najczęściej dochodzi do zatruć, przeważają mieszkania prywatne oraz zakłady żywienia zbiorowego. Przyczyną stosunkowo częstego występowania zakażeń i zatruć pokarmowych w środowisku domowym jest nieprzestrzeganie zasad higieny podczas przygotowywania i przechowywania żywności, zwłaszcza latem.

W naszym kraju najczęstszą przyczyną zatruć są bakterie i wirusy. Najwięcej zatruć powodują pałeczki Salmonella pochodzenia zwierzęcego, zwłaszcza S. Enteritidis. Pozostałe czynniki chorobotwórcze to: gronkowce, Clostridium botulinum, Campylobacter, Listeria monocytogenes, E. coli, Yersinia, Rotawirusy.

Objawy zatrucia pałeczkami Salmonella - występują najczęściej w ciągu 6–72 godzin po spożyciu zanieczyszczonego pokarmu. Początek choroby jest nagły i manifestuje się wodnistą biegunką, tępymi bólami brzucha, mdłościami i wymiotami. Zaburzeniom pokarmowym zwykle towarzyszy gorączka (do 39°C), ból głowy, dreszcze, ogólne rozbicie. Burzliwe objawy ustępują po 2–3 dniach, ale wyzdrowienie w lżejszych przypadkach następuje po 7 dniach. O rozpoznaniu decyduje dodatni wynik posiewu z krwi i stolca. Po przebyciu choroby pałeczki mogą być wydalane z kałem przez kilka tygodni lub miesięcy.

Jak się zakażamy pałeczkami Salmonella?

Najczęstszym źródłem zakażenia są produkty pochodzenia zwierzęcego, głównie jaja, drób. Nośnikiem żywnościowym zwykle są wyroby z dodatkiem jaj (majonezy, kremy, lody, tatar) oraz z mięsa drobiowego. Żywność może ulec wtórnemu zakażeniu poprzez kontakt      z nosicielem pałeczek Salmonella (brudne ręce).

Jak uniknąć zakażenia pałeczkami Salmonella?

   Przestrzegać zasad higieny w czasie przerobu     i przechowywania produktów spożywczych oraz przygotowywania posiłków.Dokładnie myć ręce przed i po przyrządzeniu posiłków. Pałeczki Salmonella giną w temperaturze 60–65°C, można więc unikać, zatrucia podgrzewając potrawy.Przechowywać żywność w niskiej temperaturze, nie dopuszczać do rozmrażania i ponownego zamrażania żywności, całkowite rozmrażanie drobiu, mięsa, ryb i ich przetworów stosować tylko przed przystąpieniem do smażenia,  pieczenia, gotowania.Wydzielić miejsce w lodówce na surowy drób, mięso i jaja tak, aby nie stykały się z innymi  produktami.Jaja przed spożyciem zawsze myć ciepłą wodą, poddawać obróbce termicznej, (pasteryzować skorupki jaj, jaja gotować minimum 2 minuty).Po użyciu deseczek i noży do obróbki mięsa czy drobiu należy je dokładnie umyć detergentem  i wyparzyć. Praktyczniejsze są deseczki plastykowe. Drewniane mogą być siedliskiem   bakterii. Dłuższe przetrzymywanie produktów, w których łatwo mnożą się bakterie (wyroby garmażeryjne, „tatar”, pasty rybne, jajeczne, mięsne), w temperaturze pokojowej znacznie zwiększa ryzyko zakażenia Salmonella.

 

Gdzie występują gronkowce?

Są obecne w powietrzu, kurzu, ściekach, wodzie, mleku, mięsie i innych produktach spożywczych. Głównym rezerwuarem gronkowców są ludzie, rzadko zwierzęta. Gronkowiec występuje bezobjawowo w nosie i gardle, na włosach i na skórze osób zdrowych. Zagrożenie dla zdrowia pojawia się wówczas, jeśli gronkowiec napotka odpowiedni pokarm, w którym szybko się namnaża i wytwarza silnie trującą toksynę, która nie ulega rozkładowi w temperaturze wrzenia. Źródłem skażenia żywności jest najczęściej pracownik wytwórstwa spożywczego, sprzęt oraz powierzchnie produkcyjne do wytwarzania żywności. Pożywką dla gronkowców stają się popularne pokarmy: lody, ciastka z kremem i budyniem, jajka, sałatki garmażeryjne. Ponadto: mleko i nabiał, mięso i przetwory mięsne („tatar”, kotlety mielone), wędliny (np. kaszanki, salceson), drób oraz przetwory z ryb.

 

Objawy zatrucia gronkowcami - występują szybko po spożyciu skażonego pokarmu (1–6 godzin). Początkowo pojawiają się intensywne wymioty, silne bóle brzucha, a następnie dołącza się obfita biegunka. Chorzy skarżą się na ogólne rozbicie oraz bóle głowy.

Jak uniknąć zakażenia gronkowcami?

Wędliny o krótkiej trwałości kupujmy świeże i starajmy się spożyć jak najszybciej. Mięso, wędliny, warzywa i owoce, które łatwo się psują, przechowujmy w lodówce osobno. Nie spożywajmy potraw nie dopieczonych czy nie dogotowanych. Mięso i drób rozmrażajmy tuż przed przygotowaniem potrawy, przy czym pamiętajmy, aby nie zamrażać ponownie produktów. Przechowywanie łatwo psujących się produktów w temperaturze otoczenia (30–45°C) sprzyja namnożeniu się drobnoustrojów.

 

Gdzie występuje toksyna botulinowa?

Najpoważniejszym zagrożeniem są zatrucia wywołane przez toksynę, którą produkuje bakteria Clostridium botulinum, bezwzględnie       beztlenowa laseczka   jadu     kiełbasianego wytwarzająca przetrwalniki. Do zatrucia toksyną botulinową najczęściej dochodzi w wyniku spożycia żywności, w której doszło do wytworzenia toksyny po nieprawidłowej obróbce termicznej (np. nieodpowiednio wysterylizowane konserwy mięsne, potrawy konserwowane sposobem domowym - tzw. weki, niedopieczone mięsa, ryby pozostawione w temperaturze otoczenia). Toksyna jadu kiełbasianego jest najsilniejszą ze znanych trucizn! Symptomem skażenia konserw laseczką jadu kiełbasianego jest zwykle „bombaż”.

 

Objawy zatrucia jadem kiełbasianym - okres wylęgania choroby waha się od kilku godzin do kilku dni (od 6 h do 10 dni), zwykle od 2 do 4 dni. Najpierw występują ogólne zaburzenia trawienne: ucisk w żołądku, odbijania, wymioty, biegunka, potem dochodzą do tego zaburzenia widzenia, suchość w jamie ustnej, wzdęcia brzucha, zaparcia, zatrzymanie moczu, osłabienie mięśni oddechowych. W razie podejrzenia zatrucia jadem kiełbasianym niezbędna jest konsultacja lekarska.

 

Obowiązek zapewnienia napojów przez pracodawcę reguluje Rozporządzenie Rady Ministrów z 28 maja 1996 r. w sprawie profilaktycznych posiłków i napojów (Dz. U. Nr 60, poz. 279), dotyczy osób zatrudnionych:

- przy pracy na zewnątrz, gdy temperatura przekracza 25 stopni,

- przy pracy wykonywanej wewnątrz budynku, gdy temperatura przekracza 28 stopni.

Zgodnie z  art. 232 Kodeksu pracy pracodawca jest obowiązany zapewnić pracownikom zatrudnionym w warunkach szczególnie uciążliwych, nieodpłatnie, odpowiednie napoje, jeżeli jest to niezbędne ze względów profilaktycznych.

Napoje powinny być dostępne dla pracowników w ciągu całej zmiany roboczej, zimne i w ilości zaspokajającej ich potrzeby.

Mapa strony

Mapa zagrożeń